कॉपातशा कॉपात – सायमन मार्टिन, भुईगाव
हांशॅ स वाजलोतॅ. मॅ माआ घरात कॅयतरी कागाद बगीत भॅहॅलतॉ. ऑड्यात बॉठ्ठॅन बॉँब मारल्यागत कॉपात अही हाक कानोर आली. ती हाक आयकॉन लॉकांना वाटलॅस हायदॅ माआ कय कमीजास्ती जाला गा का..?
मॅ ओट्योर अॅऑन बगीतॅ तॅ माऑ कॉपात दारा ऊबी हाय. मॅ तॅला बोयलॉ पन, ‘कॉपात तुमशी हाक आयकॉन लॉँका पॉटात फाळ पडॅसॉ आन तॅँना वाटलॅ हायदॅ गा मा कय बरा वाईट जाला भगून.’ योर कॉपात हांगातॅ, ‘ताहा नाय ना, पन शार दी जालॅ तुमे दिखले ना, आपली भॅट नाय जाली तॅ माला तुई खित आली.
इ बाकी तॅनॅ खरा हांगीला हां. रॉज माआ घारा फेरी मारनारॉ कॉपात. गॅलॅ शार पास दी आमी भॅटलॅ नॉतॅ. मॅ माआ अॅका कामात अड्कालतॉ तॅआपायान माला वखत नाय मिळालॉ. आतॅ पनशात्तरि जाली, कय गोश्टी कामायो हात त्यो आटपील्यो पात. खरा हांगॅसा तॅ उजाडलॉ दी मॉजॅसॉ नाय पन अस्ते अस्ते जकलॅतनॅ हळुस बार पडॅसा. पन अहॉ एकदम पाय काडना कय सॉप्पा नाय. आडॅ रॅआसॉ कॉडॉ पन कंटाळॉ आलॉ नातॅ कॉडॉ तरास जालॉ तरी पन अडसा प्रेम कय हूटॅ नाय.
काल हाकोटे देवळातनॅ येताना ऑस विसार करतोतॉ. जा आयुश्य मिळालॅ तॅय आबार मानॅशॅ. बीयांपेक्षा माला वदारुस मिळालॅ आन तॅत मॅ सुखी हाय आहा मानला गा आलॉ दी आन पुडसा आयूश्य बरा जायदॅ. डॉखॅत विसारांऑ नांगर फिरवीत फिरवीत आमी ओट्योर येऑन बैठक मारली. कॉपात तॅआ नेहमीश्या हव्वइ परमान हिंदाळॅत बॅहलॉ. बिडीऑ एक झॉकॉ घॅसॉ तहॉ एक बारीकसॉ झॉकॉ घॅटलॉ. पाय मातीओर टेकवीलॅ अन माआओर वॅळभर डॉकायलॉ. तॅआ मनातसा कयतरी तॅला हांगॅसा हाय याव माला अंदाज आलॉ. मनातश्या मनात तॉ विसार जुळवितोतॉ.
आमश्यो गोश्टी सुरू जाल्यो. मॅ पुडश्या बाकोर बॅहलॉ. हांशॅ स वाजॉन गॅलतॅ. नोवेंबरसॉ थंडीऑ मयनॉ, भगून काळोख पड्या सुरवात जालती. मॅ उठलॉ अन ओट्योरशी लाइट सुरू केली. आख्ख्या ओट्योर जहॉ उजेड जालॉ तॅनॅ आमश्या तोंडोर तॅज पसारला. उजेड हॉता खोटी कॉपातनॅ कापाळोर खुरुसाई खुन काडली.
मॅ तॅला बोयलॉ, ‘कॉपात बॉला! काहां का सल्लॅ?
मॅस बोल्या सुरवात केली. आज तॅँव मूड कय बरॉ दिखात नॉतॉ. तॉँड उतारलोता. तॉ तॅआस विसारात घालवालतॉ.
‘का सलॅसा कॉपात, सलॅदो गाडीत पेट्रोल भर्या लागातॅ आन ता भर्या माऑ खीसॉ फाटलॅ.’ माओर डॉकाइत तॉ बोयलॉ. ‘तुमे हुशार निंगालॅ, मास्तर जालॅ. मॅ सौदा वहराव असतानास मुंबयश्या रस्त्या लागलॉ.’
मॅ हांगीला, ‘कॉपात! तुमी अर्द्यात शाळा होडली नसती तॅ मास्तर का अजून बॉठ्ठॉ सायेब जालोसॉ.’ त्योर कॉपात बोयलॉ, ‘तुआ तॅ गाइ हायुस सातवीत असताना माऑ बाबा मॅलॉ. आमी शार भावंडे. मॅ जकलॅत बॉठॉ. मॅ तेरावा वहरी हॉडॉन चौदाव्यात खीरलॉतॉ. माइ बय कैक दी आतमीनॅस बेहली. शारपास दी मॅरदॅरशे आले. पै-पावनॅतशे आले, पन नंतर घर हालाटी पडला. बारके भावंडे बयश्या तोंडोर डॉकॅशे आन बय माआ तोंडोर. कुनाव आदार नॉतॉ तॅ पुडॅ का आन काहा करॅसा ताआ हुमजात नॉता.
नंदर्यापुडॅ नुस्तॉ काळोक अन तॅत भरोशाव माहनू दिखात नॉता. अह्या वक्ताला आमसॉ अंतोनकाका मदतीला आलॉ. तॉ बाबा बरबर मुंबय जासॉ भाजीपालॉ घॅऑन. बाबानॅस तॅला मुंबयसॉ रस्तॉ दावडलॉतॉ. कय बरे गीराक बांदॉन दिलते. तॅआ बरा सल्लॉता. तॅआ पुडॅ विशय निंगालॉ अन एक दी तॉ माला बाबा जॅआ जाग्योर भाजी वीकॅसॉ तडे घॅऑन गॅलॉ.
तॅआ दुहर्या दिहापासून माआ खांदयोर कावड आली. मॅ मुंबयशी वाट धरली भगून माआ कुटूमाआ निभावला. मायो दोन लान्यो बेनी शाळा हिकल्यो. बाहासा शिक्षान जाला. माआ मुंबयश्या कावडी मुंडोर दॉगा बेन्याये लग्ने लाविले. बाहा नोकरी लागलॉ. तॅनॅ तॅआ लग्ना बगीला. मंग तॅनॅ वायला घर बांदीला अन मॅ तॅआस जुन्या घरात रॅलॉ. या जकल्या हारकाहूरका केल्योर मॅ लगीन कॅला.
कॉपात! तुला हांगातॅ, कून कूनाआ नाय.” त्योर मॅ तॅला बोयलॉ, ‘आहा नाराज हॉऑन नाय सलॅसा कॉपात. तूआ का वाईट जालॅ हांगू? हॉन्याहारकॉ तुऑ पॉर. तॅला तुआ कश्टाइ जानीव हाय. बरी नोकरी हाय तॅला. घररु तॅनॅ नवा बांदीलॅ. बर्या घरश्या पोरीहरी लगीनू जालॅ, तुयो दोनू पोर्यो पन बर्या घारा गेल्यो.
तॅ कॉपात माला हांगातॅ, ‘हां, जकला बरा हाय. पन लुजान, तुई कुमारी तीनॅ ऑड्या लवकर जा पा नॉता. समुद्रा अरद्यात मा हॉड्का तुटला आन मॅ अॅकटॉ पडलॉ. घरात कून बॉल्या नाय गा साल्या नाय. जॉ तॉ आपल्या व्यापात. आपल्या जगात. आख्खा आयुश्य कावड खांदयोर घेटली आतॅ जरा विहांबॉ मिळालतॉ तव इ माला हॉडॉन गेली. कॉपात तुला आठोन हायदॅ, आपल्या
गावात परेरा फादर हॉतॅ आन तिगाळा मॅ रॉज देवळा जासॉ. माआ घरशी परिस्तिती गरीब भगून कय दी मॅ दॅवळा फादर दरी बारीकसारीक कामे करॉन तडेस वस्ती रॅसॉ. माइ हुशारी बगॉन फादरनॅ माला हांगीलता, ‘कैतान, तुआ शिक्षान जाला गा तु फादर हॉया जाय. मॅ पन तिगाळा फादर हॉयासॉ सपान बगीतोतॉ.
पन माइ शाळा हुट्लिस गा आन माइ पाटीइ फुटली. पातेराती उठॅसा, मुंबय जासा. यातुस माइ जवानी गेली. बेनी बाहा शिक्षान, तॅए लग्ने, बयसा आजारपन या जकल्या व्यापाआ तिगाळा माला कय वाटला नाय. सॉताऑ विसार कर्या वखत हॉतॉ कुनापा? जकल्या व्यापात मॅ माये सपने बाहॉनुस गॅलॉ.
इ हांगताना कैतान कॉपातला आवट आलॉ. माला तॅआ डॉळॅत बगॅशी हिम्मत जाली नाय. मॅ तॅला हांगीला, ‘का आहातॅ ना कॉपात, आपुन जन्मा येतॅव तिगाळास आपला नशीब लिवीलॅला आहातॅ. आपलॉ रस्तॉ आदीस आखीलॅलॉ आहातॅ आन जा घडॉन गॅलॅ तॅआ आतॅ दुख करॉन का करॅसा.? कुटूमाइ जबाबदारी आंगोर आली ती तु नीबविली. तॅय आशीर्वाद तुला मिळालॅ. योर कॉपातनॅ आदीसास रडगाना सुरू कॅला.
‘जकला खरा. मॅ खुब सोशीला. लगीन जाला पोरे जाले पन लुजान अही अरद्यात माला हॉडॉन गेली. ती गेली आन माइ मनातशी बाग हुकॉन गेली. ताहा माआ बरा सल्लॅ. ऑबाय बरी मिळाले. सॉता बाबा कॅला नाय ऑडा मादो करतॅ. पॉरांना खादो द्याश्या आदी पयला माआ करता टेबलोर ठवॉन देतॅ. कतॅ कतॅ आहा वाटातॅ गा जनमभर काम कॅलॅआ फळ माला ऑबायश्या रुपानॅ मिळाला. ती जॅ बरी नसती तॅ माइ का हालत जालोस्ती.?
तुला पेन्शन मिळातॅ तॅ तुला टेन्शन नाय. माआ खिशात आतॅ दिडकी पन नाय. मॅ पुरॉ पोरोर हाय. ऑबायू नोकरी करतॅ. घर आन नातोंडे मॅ हांबाळतॅ. बीये बारीक सारीक कामे करतॅ. पॉर ऑबाय कय भगून कमी पडॉन देत नाय. तॅतॅन हांगातॅ कॉपात, कतॅ टिमकॉभर नवटाक-पावशर मारली गा मुक्काळॅ आपल्या घरात बॅहॅसा. बॉठ्ठॅन बॉलॅसा नाय कारन घरात पॉरायो दोन पोर्यो हात. तॅना अब्ब्यास हाय. तॅँन्ना आहा वाटॅ नाका गा आपलॉ बोठ्ठॉ बाबा हिकलॅलॉ नाय. तॉ घरात नुसतीस बडबड करीत आहातॅ.’
ताहा नाय कॉपात.! मॅ पन कतॅतरी नवटाक घॅतॅ पन रॉज शार वाजता उठातॅ. उठ्ल्योर देवळा जातॅ. ताहा मा बरा सल्लॅ. लुजान गेल्योर ऑबायनॅ माला हांबाळला.’ त्योर मॅ बोयलॉ, ‘कॉपात, देव जिगाळा एक दार बन करतॅ तिगाळा शार उगडतॅ. आतॅ तुआस बग गनी. तुई ऑबाय
मॅल्या बापाई पोरी. घरशी गरीबी पन तुमश्या घारा आली आन तुला जकला तुआ पोरीगत करतॅ’. माला आतॅ आहा वाटातॅ गा दॅवानॅ माला दोन
पॉर दिलॅ तॅत एक पोरी द्या पावती. तुला भगून हांगातॅ, ‘मॅ आतॅ बॉठ्ठ्या दरी हाय. आमश्या दॉगाय खोल्यो वायल्यो. संयपाक तन एक आहातॅ. माला शाळीस हजारावर पेन्शन हाय. आख्खॉ बझार मॅ करतॅ. बारीकसारीक खर्स मॅस बगीतॅ. पन माइ बोठ्ठी ऑबाय मागश्या मयन्यात कुनाला तरी हांगातोती ता मॅ आयकीला, ‘एक हारकॅ बयबाबा आमश्या दरी कदो.? तॅँऑ राजारानीऑ संवसार आन ये अडसन आमे हांबळॅशी.?
आतॅ पॉरां मनात आमशी वाटनी करॅसॉ बेत सल्लॅ. एक मयनॉ बॉठ्ठ्या घारा तॅ एक मयनॉ लान्या घारा. ताहा बगीला तॅ माइ इस संयपाक करतॅ आन ऑबाय आमाला अडसन हांगातॅ. बरा हाय गा अजून आमे सलते फिरते हाव. उद्या खाट्यात पडले तॅ ये आमशी खाट टुकॉन ओट्योर ठवीदॅत. भगून मॅ हांगातॅ, आपुन जास्ती बॉठ्ठॅन आवाज करॅसॉ नाय. आपलॅ दि आतॅ भरलॅ. आपल्या दरी पैसॉ हायदॅ तरी तॅला अर्थ नाय कारन आपुन तॅँआ मर्जीओर जगातॅव. बॉलता बॉलता आठ कतॅ वाजलॅ ता कळलास नाय.
कॉपात बोयलॉ, ‘कॉपात आतॅ थंडी सालू जाली. तॅआ बॉलनॅऑ रुख मॅ हुमजालॉ मंग आमी आमश्या खोलीत गॅलॅ. दोन गलाशे काडले. पुडॅ टेबल ठविला. गलासात टाकीलॅलॉ लाल रंग आवडीनॅ बगीलॉ. कॉपातनॅ गलास टुकीला एक थेम मातीओर टाकीलॉ. माला आहा वाटला गा तॅनॅ कुमारीइ आठोन काडली. अजून कय अडश्योतडश्यो वार्ता जाल्यो. मंग पावलाऑ आवाज न करता कॉपात तॅआ घारा गॅलॉ.
मॅ माआ खोलीतसा जकला हामटीला ऑडॅत पराथनेऑ आवाज माआ कानोर आलॉ. बॉलनॅआ नादात ऑडॉ पन उहुर जालॉ नॉतॉ गा बायकूला माइ वाट बगीत थांब्या लागला. पयला रहस्य आतॅ कडॅ सुरू जाल्ता बास. नंतर कॉडॉ वखत गॅलॉ कुना गाइ पन माआ कानोर शब्द पडलॅ, “बागेत प्रभूला रक्ताचा घाम आला…”