हयरा जकला – फ्रान्सिस डिमेलो

          उंबरगोठनीआ नाक्योर आज हुकळीआ मावरा आल्ता. तळ्यात मावरा उमावातॅ तहा लोक मावरा घ्यादो उडॉन पडलोता. हातोर हात आन पायोर पाय ! लॉँका गराड्यात कोळन्यो हारक्यो दिखातू नोत्यो. नाताल कोळन थोडी फटीतनॅ दिखातोती. कादो, तॅ ती लिक्याहारकी नोतीस.           

         इशानॅ जाम घासाघीस करॉन जेबूदरनॅ एक अस्नि बोठ्ठी दातळ सव्वा रूपाला घेट्ली. सौदॉ बरॉ जमलॉ याई खुशी होतीस तरी तॅआ ध्यान ठिकानोर नॉता. तॅआ दोसत बिशा आज कडॅ दिखॅ कय नाय या विसाराय तॅआ शीत उड्लोता. मावरॅय पैशॅ दॅऑन तॉ तॅआ गराड्यातनॅ अ‍ॅकदासॉ बायार आलॉ. पिशवीआ बार रेलेली अर्दी दातळ तॅआ पोन्याला लागातोती पन तडे तॅआ ध्यान नॉता. तॅय डॉळॅ बिशाआ वाटयोर हॉतॅ.

         इशा आन बिशा अ‍ॅका हांवडीअ‍ॅ आन जिवाभावाशॅ दोसत. तॅँइ यारी आख्ख्या गावाला माइति होती. दोगु लंगोटी मित्र, वटारशा बॉर्डा शाळीत अ‍ॅकास वरगात हिकातोतॅ. सव्वित गॅलॅ तिगाळा इशा बाबानॅ तॅआ नाव शाळीतनॅ काडला. तॅऑ दुदाऑ बॉठ्ठॉ पास हॉतॉ. गॉठॅत भई वाडात साल्ल्योत्यो. बाबानॅ इशाला हांगीला, ‘बाबूआ! शार बुके हिकलॉ तॅ खुब जाले. लीविता-वाशिता येतॅ ना बास जाला. तू बी कय हापिसर हॉअ‍ॅआ. बास जाली शाळा.’ इ ऐकॉन इशाला तॅ शार पाय जालॅ. तॅनॅ दफ्तर खुटीला अडकविला आन गॉठॅत धाव मारली.

         इशानॅ शाळा होडली इ कळताखोटी बिशानॅ पन शाळीऑ बेत पाडलॉ. तॅनॅ बेत पाडलॉ या घनास कुनाला कय वाटला नाय. नायतरी बिशाऑ वाडगे हाकाळ-हांज कैफाटलॅलॉ. पॉर शाळीत गॅलॉ का, नाय गॅलॉ का तॅला का फरक पडातोतॉ…?

         इशा बिशाइ शाळा हुटली पन दोस्ती कय तुटली नाय. ताहां बगीला तॅ इशा बिशाशिन घरनॅ थॉडॉ थावर हॉतॉ. गावात तॅआ नाव हॉता पन तॅऑ इशानॅ कतॅ पंक्तिपरपंच कॅलॉ नाय. दॉगाय गाव मॅरॅदॅरॅस आन तॅँये भाटे तॅ एकदम लागॉनुस. दोगे रॉज एकदातरी भॅट्ल्याबिगर तॅँव दि जात नॉतॉ. दोगी हस्साल कॉमसार जालते. अ‍ॅकास दिहा किरीज्मात जालते. ऑडास नाय तॅ दोगाय लग्ने सुदा अ‍ॅकास वहरा मागॅपुडॅ जालते. इशाआ माआ मीनॅ आन बिशाआ पुहात. इशाऑस सुट-बूट आन भरू सज्जो घॅऑन बिशा वराडलॉ. इशानॅ तॅआ मुठीतशा अयेरातसॉ कय अयेर बिशाआ मुठीत घायलतॉ. दोगू अ‍ॅकमॅकाय बेसमन जाल्तॅ आन हप्पेरात नासलोतॅ. दॉगाअ‍ॅ संवसार सुरू जालॅ, पोरेपारे जाले पन दॉगा दोस्तीत कतॅ वांदॉ आलॉ नाय. रॉज हाकाळशे ११ वासता उंबरगोठनीओर बॅठॅशेस बॅठॅशे. मावरा घॅऑन जाला गा जवळशास ठरलॅल्या पळीओर जाशॅ आन नवटाक नवटाक घॅशॅ. आज इशानॅ पैशॅ दिलॅ

तॅ दुहर्‍या दिहा बिशा पिरविटाला हात घाल्यासॉ. दॉगा मीनॅ पैश्योरनॅ गा बॉलनॅसालन्योरनॅ कतॅस कय वाजला नाय. आन रॉजसॉ बॅठॅसॉ रिवाज कतॅ सुकलॉ नाय.            

         भगून आज इशा बिशाई जाम वाट बगीतॉतॉ. तॅनॅ बांग्या दुकानातनॅ एक आन्याई सटनी घेट्ली आन तॉ माकून इशाई वाट बगीत ऊबी रॅलॉ. ऑड्यात हॅजाळसॉ मिंगू गॉपाळश्या हॉटेलातनॅ उसळपाव खाऑन बायार आलॉ. मिंगूई नजार इशोर गेली. मिंगूनॅ तॅला विसारलास, ‘इशा क रॅ ? आडॅ उबॉ रॅलॅआ तॉ…’ “कय नाय निखळॉस” आहा बॉलॉन इशा तड्ने जरा तॅँगा गॅलॉ. तॅनॅ अ‍ॅँगातॅँगा बगीला पन बिशा कय कॅल्या नंदर्‍या पडलॉ नाय. का करेसा कय सुसात नॉता. वखत साल्लॉ. हातातसा मावरा लागॅदॅ. बीआ मिंजॅ घरनॅ बॉँबाट ! ऑडॉ वखत जालॉ घारा डोकरीबय तलॅवलॅ करदॅ. ‘अजून क नाय दॅ आलॉ इशा मावरा घॅऑन?’ आहा विसरॉन ती घारा जकल्याव जीव खायदॅ. भगून इशानॅ बिशाऑ नाद होडलॉ आन तॉ रस्त्या लागलॉ. 

         घारा पॉसलॉ पन बिशा क नायदॅ आलॉ ऑ विसार कय कॅल्या तॅआ डॉखॅतनॅ जात नॉतॉ. तॅनॅ ओट्योरनॅस बायकूला हाक मारली, ‘अय हा कडे ? ई मावरा घेऊ‘मावरा बायकूआ सवादी करॉन तॅनॅ बयला लामनॅस हाक मारली, ‘बो मॅ आलॉ लो. आन जरा बाठात दांडपाळ सल्ले तडॅ जरा डॉकाऑन येतॅ.’  बयसॉ सब्द आयक्यादो तॉ थामलॉस नाय. जाताना बायकूला बोयलॉ, ‘दातळीयो रयो तिरप्यो हारक्यो काप. आन गाबोळी रश्शात नाका टाकॉ. तळ.’        

         इशानॅ बाठाआ नाव हांगीला खरा पन तॉ बाठात गॅलॉस नाय. तॅनॅ बारोबारनॅ बिशाई सवकशी केली. तिगाळा तॅला कळला गा बिशा उंगवत्या बाठात गॅलॅ. इशा तॉहॉस बाठात गॅलॉ. इशाला घनीस बगाबग कर्‍या लागली नाय. बिशा राटापुडॅ माळीकरता थाटॅ हुईत बॅहॅलतॉ. रागारागाय वावळी होकलतोतॉ. इशा समजॉन सुकलॉ की बिशाला आज कयतरी बांडॉ मारलॅ भगून. राटाआ आवाजात आवाज जासॉ नाय भगून इशा तॅआ एकदम मॅरॅ गॅलॉ आन बॉठ्ठ्याअ‍ॅ बोयलॉ, ‘बिशा का रॅ? आरॅ नाक्योर कोडी वाट बगॅशी तुई ? का जाला ? आज तू आलॉ क नाई ? आज तुई गाडी जरा खिआंरले दिखातॅ ती…. का जालॅ..?’ इशानॅ जक्ला अ‍ॅका दमात विसारला. तॉहॉ कपाळोर हात मारॉन बिशा रागारागाय बोयलॉ, ‘आरॅ इशा तुला का हांगॉ ? मा बायकूआ पोटोर वालॅ. आरॅ तीनॅ माला विख खाशी पाळी हाडले.’ इशाला कय कळातूस नॉता. तॅनॅ विसारला, ’ऑडॉ कुहनॉ डोंगर खॉआळलॅ तूओरती? खॅप्पॅन विख खाशी गोष्टी कर्‍या लागल्या तॅ, तूआ नवरीनॅ आहा का कॅलॅ?’                    

         ‘आरॅ, तिआ पोटोर नांगर वालॉ तॅ, तिहरॅँदा पोरीस जाली.’ बिशाऑ रागाऑ पारॉ घनॉस सडलॉतॉ. इशानॅ कपाळोर हात मारलॉ आन आहात आहात बोयलॉ, ‘आरॅ मंग

आपल्या हॅजाळशा मिंगूनॅ किती वॅळा जीव द्या पाय ? तॅला तॅ लागोपाठ आठ पोर्‍यो जाल्यात. पन तॅनॅ आशा होडली नाय. या खॅपॅला तरी

बाबू नक्की हॉयदॅ या आश्योर तॉ मजेत हाय आन तू तीन पोर्‍यातुस खसॉन गॅलॉ तॉ.’     

         इशानॅ तॅइ समजूत घालॅसॉ परयत्न कॅलॉ पन बिशा जास्तीस संतापलॉ. ‘माऑ अडे जीव साल्लॅ आन तुला शॅष्टा सुसातॅ कही? आन तॅआ मिंगूआ का बाबा, हॉना-नाना, आन दाना या कय कमी नाय तॅला. अजुन शार जाल्यो तरी पोहिदॅ आन पैशा बळोर जक्ल्यो वटायदॅ सुदा. मॅ का करॅसॉ ? कहयो वटाव्याश्यो माला हांग.’ बिशा एकदम रडपतीला आलतॉ. आपल्या जिवाभावाश्या दॉस्ताई इ दशा इशाला कय बगवाली नाय. तॉ तॅआ मॅरॅ गॅलॉ, तॅआ खांदयोर हाथ ठॉऑन बोयलो, ‘आरॅ बिशा ऑडास ना ? ऑ तूऑ दोस्त तूआ बरबर असताना तू कादो ओडी काळजी करता ? करॉ आपुन कय तरी !’ इशा बोलन्योर बिशा थॉडॉ शांत जालॉ आन जिवाभावाश्या इशादरी मन मॉकळा करीत हांग्या लागलॉ, ‘इशा काहा हांगॉ तुला ? आरॅ ई पोर्‍याई अही रांग लागली तॅ मॅ तॅँना वटाईनॅ कॉहॉ ऑ मा जीवाला फासॉ आहीस पन मा जीवाला बी एक घोर लागलॅ.’

         ‘आतॅ बी कॅआव घोर बाबा’ इशानॅ जरा काळजीनॅ विसारला. ‘आतॅ तुला काहा हांगॉ.? तू माऑ एकदम जवळसॉ भगून हांगातॅ, पन कुना तोंडोर बॉलॉ नाका हां..’ बिशा या बोलन्योर मान हालवित इशा बोयलॉ,’तॅइ तू काळजीस करॉ नाका. मा दरनॅ अडसा तडॅ हॉअ‍ॅसा नाय. बॅऑस नाका.’

         ‘आरॅ, तॅ जालॅ आहा, अ‍ॅकमॅका पाठीओर दोन पोर्‍यो जाल्यापासून माई दादी आन बोठी बय दोगी मा नवरीओर नाराज हात. आदीस ती तॅँआ मनातनॅ उतारले आन आतॅ तॅ बग्या नाका. आतॅ तॅँआ दोगीआ आंगाला भॉँबडॉ लागलॅ हायदॅ. आतॅ त्यो दोगी तीअ‍ॅ अहॅ हाल करदयात ना तॅ माला बगव्याशॅ नात भगून मॅ जास्ती विसरात पडलॅ, आन बी तुला हांगीला ताहा अही नावळ जर लागली तॅ मॅ तॅँअ‍ॅ वराडे आन हनपाळने तन करनॅ कॉहॉ या विसाराय माई आत्तॅस नीज उडाले.’ बिशानॅ इशादरी मन मॉकळा केल्योर तॅला थॉडा बरा वाट्या लागला. इशा तॅव हाथ हाथात घॅत बोयलो,’बिशा मॅ तूऑ एक खांद जरा हळकॉ करतॅ, तुई तिहरी पोरी माआ मिनशा बाबूला केली. बास ! आजपासून आपुन वॅइ वॅइ’. आहा बॉलॉन इशानॅ बिशाला वॅँग मारली. पन बिशाऑ कय विश्वास बॅहात नॉतॉ. तॅनॅ विसारला, ‘इशा ! तु खरास बॉलाता गा समजूत काड्यापुरता माई शेष्टा करता?’  

         ‘मा गळ्याई हप्पत! बास !’ आहा बॉलॉन तॅनॅ गळॅतशी मावली ई पय तॉँडापा निली. तिगाळा बिशाला विस्वास ठॉयास लागलॉ. तरी तॉ हांग्या लागलॉ, ‘बग इशा, तू नंतर सब्द फिरवॅसॉ नाय ना ?’

         ‘आरॅ गॅल्या शाळीस वहराई आपली दोस्ती हाय ना. आतॅपोत या इशानॅ कतॅ दिलॅलॉ सब्द फिरविलॅ गा? मंग तुला शंका कदो येतॅ..? इशा ताड्कन बोयलॉ.

         ‘ताहा नाय रॅ इशा, पन तुई पायरी, माई पायरी. जरा फरक हाय ना. तूआ घराना शिरमंत आन मॅ पडलॉ…. ‘ बिशाला मिन्नॅस अडवॉन इशा बोयलॉ,’पायरी बियरी गेली उडात. ता मॅ कय मानी नाय. गरीब शिरमंत तू मानता हायदा तॅ आपलॅत एक बॉलना हाय ता मायती हाय ना, ’लेक द्याशी शिरमंता घारा आन ऑबाय करॅशी गरिबा घरशी.’ ताहा समाज.

         इशानॅ ऑडा बॉलता खोटी बिशानॅ इशाला जॉक्कॉन वॅँग मारली. ती वॅँग होडवीत इशा बोयलॉ, ‘ओड्योर नाय भागॅसा.

नाता करॅदो ताता फॉड्या लागॅदॅ आन नवटाक नवटाक घॅआ लागॅदॅ. तॅआबिना हयरा काहा जकॅदॅ?’

         ‘आरॅ सल गनी. बिशा गरीब अहलॉ तरी तात्याला आन नवटाकाला घाबारलॅ गा का ? आन आतॅ इशाहारकॉ मालदार वॅई असताना ?’ आहा बॉलॉन दोगे नेहमीशा अड्ड्योर गेले. तडॅ ताते बाफिता बॅताम वखत जालॉ. आज दॉगाई दोन दोन शाव्ने वदार / घने मारले. 

         दॉपार डोख्योर आल्ती. जक्ले जीऑन ओट्योर माशीत नातॅ हिंदाळ्यात आराम करतोते. ऑडॅत इशा बिशाई जोडी हालात डूलात येताना जकल्याई बगीली आन जकल्याना बॉठ्ठा नवालूस वाटला. जकल्यांना तॅँइ दोस्ती माइत होती पन आहा कतॅ बगीला नॉता. तॅँना कडॅ माइत हाय, आज दोस्तीत हयरा जक्लॅ ता…!